Volhouden en verdragen bij meergezinsdagbehandeling
-
Verhalen
Bij Eetstoornissen Ursula wordt de meergezinsdagbehandeling aangeboden. Deze unieke methodiek is ontwikkeld voor jongeren met een eetstoornis. Samen met hun ouders krijgen de jonge cliënten in een groep therapie en leren ze zich bewust te worden van wat er aan de hand is. Saskia Vermeulen was tot april 2025 manager behandelzaken bij Eetstoornissen Ursula en vertelt over deze methodiek.
De essentie van meergezinsdagbehandeling (MGDB) is dat we het gedrag en de problemen van de jongere niet zien als een individueel probleem, maar als een probleem dat ontstaat en in stand gehouden wordt in een context. Daarom betrekken we die context bij de behandeling – in de persoon van de ouders. Tijdens de behandeling kijken we samen naar de gevolgen van het gedrag van de jongeren en daar betrekken we ouders actief bij.’ Aan het woord is Saskia Vermeulen. Ze is klinisch psycholoog en was tot 1 april 2025 manager behandelzaken bij GGZ Rivierduinen Eetstoornissen Ursula. Zij was in 2008 een van de initiatiefnemers om deze succes volle behandelmethode bij Rivierduinen te introduceren. ‘Bij MGDB betrekken we ouders bij de behandeling en we leren ze om samen te werken – met het kind maar ook met andere ouders en hun kinderen. Dat is belangrijk want bij eetstoornissen gaat het vooral om angst en machteloosheid – zowel bij de omgeving van de cliënt als bij de cliënt zelf. Daarnaast blijken cliënten met een eetstoornis niet gemotiveerd om te veranderen of heel erg bang om te veranderen. We krijgen deze cliënten lastig in beweging. In een groep lukt dat beter.’

Ervaringsgericht leren
Tijdens de MGDB wordt gebruik gemaakt van de kracht van lotgenotencontact. ‘Dat doen we door zo’n negen jonge cliënten met hun ouders samen te brengen in een groep. We bieden ze ervaringsgerichte therapie. Daarvoor komen ze gedurende vijf maanden vijftien dagen bij ons in Leiden. Tijdens de dagbehandelingen doen we oefeningen om ouders te leren wat een eetstoornis is en hoe ze daarmee om moeten gaan. Maar er moet op die dagen ook door iedereen gegeten worden; dat proberen we te normaliseren. Door ervaringsgericht te leren, maken we de cliënten en hun ouders bewust van wat er aan de hand is. Op een zestiende behandeldag gaat de groep er samen op uit om iets te doen wat ze leuk vinden. Zo kunnen ze ervaren dat dit weer goed gaat.’
Community
Op één van de behandeldagen zijn ook de broertjes en zusjes van de cliënt aanwezig, vertelt Saskia. ‘Want we zien dat de eetstoornis van invloed is op het hele systeem. Daardoor komen de andere kinderen in het gezin vaak tekort. Op de broertjes- en zusjesdag kunnen de kinderen met elkaar praten. Dat is echt ontroerend om te zien.’ Volgens Saskia wordt de kracht van de lotgenotengroep groot gedurende het traject. ‘Vaak worden ze echt een soort community met elkaar. Want je moet je voorstellen dat er bij deze gezinnen veel schaamte heerst waardoor ze vaak in een soort isolement terechtkomen. We zien tijdens de behandelingen dat ze elkaar stimuleren en helpen om de eetstoornis te overwinnen. Bovendien biedt deze methodiek ook houvast aan ons behandelend team. Door de groep is het voor hen eenvoudiger om de angst en machteloosheid te verdragen. Want bij de behandeling van eetstoornissen gaat het om volhouden en verdragen – dat zijn de twee sleutelwoorden.’
Succesvol
Uit onderzoek blijkt dat MGDB heel succesvol is. Saskia: ‘Voor cliënten zijn binnen drie maanden significante verbeteringen zichtbaar. En daarnaast blijkt uit onderzoek dat de samenwerking in de gezinnen flink is verbeterd na MGDB. Wat opvalt is dat ouders meer tevreden zijn dan de cliënten zelf. Maar dat kunnen we goed verklaren’, zegt Saskia. ‘Want jongeren gaan tijdens de behandeling door hun angsten heen. En dat is natuurlijk niet fijn en heel spannend. Maar het is wel nodig om beter te kunnen worden.’ Eetstoornissen Ursula biedt zo’n tien MGDB-groepen per jaar voor cliënten tussen de 10 en 18 jaar. ‘Helaas zien we de leeftijd van cliënten steeds verder naar beneden gaan’, zegt Saskia. ‘Dat is echt iets van de laatste jaren. Naast deze groepen bieden we ook MGDB-groepen voor jongvolwassen en volwassenen. Afhankelijk van hun persoonlijke situatie kunnen ze deelnemen met partner of andere naasten.’
Een artikel vanuit het Jaarverslag 2024.