‘Luisteren, doorvragen en niet bang zijn om cliënten te zeggen dat je iets niet snapt. Ik wil hen écht begrijpen, maar nog veel belangrijker: dat zij zichzelf begrijpen. Het allerleukste van mijn werk is om samen met cliënten de puzzel te leggen welke klachten er spelen en wat er onderliggend aan de hand is. Vaak is dit voor cliënten niet duidelijk. Door de tijd te nemen om te snappen hoe iets bij iemand werkt, wordt vaak al een verandering in gang gezet.’

‘De afgelopen 4 jaar heb ik de opleiding tot klinisch psycholoog gevolgd. En sinds begin dit jaar werk ik als klinisch psycholoog bij de polikliniek Volwassenen van GGZ Rivierduinen in Leiden, waar ik eerder al als GZ-psycholoog werkte. Op deze poli behandel ik vooral cliënten met persoonlijkheidsproblematiek. Meestal gaat het om mensen die bepaalde patronen hebben ontwikkeld door traumatische ervaringen in hun jeugd. Soms loop ik wel 2 of 3 jaar met een cliënt mee. Daarnaast stap ik soms ook kortdurend in, bijvoorbeeld door mee te denken over de diagnostiek of een deel van een behandeling over te nemen. Met een nieuwe frisse blik zie ik soms mogelijkheden die eerder misschien een beetje zijn ondergesneeuwd.’

‘Tijdens mijn opleiding tot klinisch psycholoog heb ik geleerd om kritisch te kijken naar wat behandelingen opleveren. Het is onze verantwoordelijkheid om hierover – eerlijk en transparant – het gesprek aan te gaan met cliënten als een behandeling minder effectief is. ‘We stoppen met de behandeling in deze vorm. Niet omdat ik je deze niet gun, maar omdat het niet brengt wat we hadden gedacht.‘ Ik ga dan samen met de cliënt op zoek naar wat zij nodig hebben om het leven weer op te kunnen pakken. Soms hebben ze veel meer aan een vorm van begeleiding. Zo heb ik hele goede ervaringen met dagbesteding bij onze kwekerij de Groene Cirkel in Oegstgeest.’

‘Verhalen van cliënten kunnen mij raken. Zo was er eens een mevrouw die bij de afronding van haar therapie een brief aan zichzelf had geschreven. Over wat zij had geleerd in de behandeling, de winst die ze had behaald en hoe ze nu met zichzelf omging ten opzichte van eerder. Ik weet nog het moment dat ze de brief voorlas en dat zij moest huilen en dat ik ook volschoot, gewoon omdat het zo mooi was. Ik denk dan: dit is waar ik het voor doe. Dat deze vrouw niet alleen kan zeggen dat het beter gaat, maar ook kan benoemen wat zij, met behulp van therapie, zelf heeft gedaan om dat voor elkaar te krijgen.’

‘Ik heb psychologie gestudeerd en tijdens een stage bij een organisatie voor hart- en longrevalidatie realiseerde ik me: ik wil mensen helpen met alles wat er in hun leven speelt en niet alleen de lichamelijke klachten. Met als resultaat dat ik alweer 12,5 jaar als psycholoog in dienst ben bij Rivierduinen. Een hele goede werkgever als het gaat om het faciliteren van opleidingen en de begeleiding van collega’s in opleiding.’

‘Ik heb het ontzettend naar mijn zin op de poli Volwassenen, waar ik ook een rol heb als coördinator van de psychodiagnostiek. Het is de wens om diagnostiek te innoveren en naar een hoger plan te tillen. Niet alleen vaststellen dat een cliënt adhd, autisme of een persoonlijkheidsstoornis heeft, maar ook te kijken welke patronen er onderliggend spelen en hoe we iemand verder kunnen helpen. Hierbij komt mijn opgedane kennis van wetenschappelijk onderzoek en het implementeren van resultaten in behandelingen heel goed van pas.’

Marieke van der Zwaag, klinisch psycholoog.
Polikliniek Volwassenen in Leiden.