Spoed Contact

‘Ik ben er voor de praktijk’

  • Nieuws
Gepubliceerd op:

Ze is niet alleen een nieuwe lector Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), ze mag ook een compleet nieuwe onderzoeksgroep inrichten en vormgeven. Voor Simona Karbouniaris voelt het als een droom die uitkomt. ‘Ik werkte aan Hogeschool Utrecht en wilde graag lector worden. Dat kon daar niet op korte termijn en toen kwam deze functie bij Hogeschool Leiden en GGZ Rivierduinen vrij. Die is mij echt op het lijf geschreven.’

De nieuwe onderzoeksgroep is een mooie en hechte samenwerking tussen twee faculteiten van Hogeschool Leiden en GGZ Rivierduinen. ‘In de samenwerkingsovereenkomst die in december is getekend, staan heel mooi drie aandachtsgebieden benoemd’, vertelt Simona. ‘Mensen met een verhoogd risico op psychische problemen, jeugd en jongeren en complexe psychische aandoeningen. Ik vind het fijn dat deze aandachtsgebieden er zijn, want ze geven richting. Tegelijkertijd zijn ze ook best breed en kan ik nog veel kanten ermee op. Dat is prettig.’

Kennismaken

Simona is pas net begonnen op (1 mei 2025) en is vooral aan het kennismaken. ‘Met kenniscentrum Vitaliteit en Eigen Regie, Kenniscentrum Samen Redzaam en binnen GGZ Rivierduinen. Dat is een enorm grote organisatie met veel locaties, dus dat kost tijd.’ Tegelijkertijd wil Simona niet op haar handen zitten, dat ligt niet in haar aard. ‘Ik wil zo snel mogelijk een onderzoeksproject op gaan pakken, zodat we daarmee alvast aan de slag kunnen gaan. Maar eerst is het belangrijk dat ik weet wat er speelt in deze regio. Ik ben echt een groot voorstander van praktijkgericht onderzoek omdat het direct bijdraagt aan de kwaliteit van de GGZ en de lokale praktijk. Ik wil dus aan de slag met een vraag die actueel is, bottom-up. Ik ben er immers voor die praktijk.’

Focuspunten

Simona heeft een jaar de tijd  om een lectorale rede op papier te zetten. Daarin staan de focuspunten van de lector en de onderzoeksgroep. ‘Ik wil doordacht te werk gaan aan thema’s die binnen het werkveld actueel zijn, maar ook maatschappelijk relevant zijn.’ Eén van de thema’s die voor Simona belangrijk zijn, is ‘herstelgericht werken’. Dit is een benadering die de nadruk legt op het potentieel van cliënten, in plaats van uitsluitend op het verminderen van symptomen. Het gaat uit van de kracht, veerkracht en eigen regie van mensen met psychische kwetsbaarheid. Professionals ondersteunen cliënten daarbij. ‘Je kunt zeggen dat de GGZ in Nederland in transitie is en steeds meer herstel- en netwerkgericht gaat werken. Dat betekent niet alleen dat de cliënt aan zet is, maar ook het de omgeving. Daarbij proberen we bijvoorbeeld stressregulatievaardigheden van de cliënt te optimaliseren zodat die persoon zich vaardiger voelt.’

Aandacht voor trauma

Simona heeft extra aandacht voor stress en trauma omdat bij 90% van de psychische klachten sprake is van onderliggend trauma. ‘Dan kun je die klachten wel aanpakken, maar als je het trauma niet behandelt, help je de cliënt op de lange termijn niet écht.’ Ze ziet dat EMDR tegenwoordig veel wordt gebruikt. ‘Bij posttraumatische stressstoornis is het een bewezen effectieve methode, maar over kortdurende hoogintensieve traumabehandelingen ben ik zeer kritisch: het idee dat je in vijf dagen van al je klachten af bent klinkt aantrekkelijk maar is niet voor iedereen geschikt. Sterker nog, cliënten lopen soms het risico op aanvullend trauma als de behandeling niet slaagt.’ In plaats van een quick-fix gelooft Simona veel meer in maatwerk, samenwerken met de cliënt en de wereld om hem heen en zelfherstel.’ Dat kost meer tijd en energie, beseft ze zich. ‘En zeker in een tijd van personeelstekorten in de GGZ is dat echt moeilijk.’

Vier opleidingen

De nieuwe onderzoeksgroep GGZ heeft ook de opdracht om onderzoek en onderwijs met elkaar te verweven. Bij de groep zijn vier bacheloropleidingen betrokken: verpleegkunde, sociaal werk, toegepaste psychologie en vaktherapie. Daarnaast zijn ook de MANP en master Jeugd en Gezin relevante opleidingen voor de onderzoeksgroep. ‘Ik vind het enorm waardevol om interprofessioneel samen te werken. Het verweven van onderwijs in onderzoek is ook een uitdaging voor me. Want juist omdat de GGZ werkt met hele kwetsbare cliënten, ben ik terughoudend in zomaar studenten in te zetten in allerlei onderzoeken. Kwaliteit staat echt voorop, je kunt je geen missers permitteren. Maar studenten met een  onderzoekersmentaliteit en de benodigde training kunnen uiteraard onder begeleiding van docent-onderzoekers bijdragen leveren aan de thema’s van de onderzoeksgroep.’

Europees onderzoek

Wie denkt dat Simona zich opsluit in haar werkkamer, heeft het mis. Ze is heel actief op diverse gebieden. Dinsdag 10 juni 2025 gaf zij bijvoorbeeld de Jelgersmalezing in het LUMC met de titel ‘Nieuwe richtingen in een herstelgerichte GGZ’. In het najaar komt een boek uit ‘Psychedelica begrijpen in 33 vragen’ dat Simona samen met Jim van Os schrijft. Uitgeverij is Lannoo. Simona is één van de interviewers van de podcastserie ‘Psychiater op de cast’, de nieuwste aflevering gaat over Jeugd-GGZ en is hier te beluisteren.

Naast drie dagen lector, is Simona bezig met een internationaal onderzoek naar mentale gezondheid onder jongeren: Youth-GEMs. Het project onderzoekt hoe genetische, omgevings- en maatschappelijke factoren samenhangen met psychisch welzijn. Door data te verzamelen in verschillende landen, wil Youth-GEMs zowel universele als lokale patronen begrijpen. Simona is leider van één van de 7 werkpakketten van dit grote onderzoek dat door de Europese Unie gesteund wordt. ‘Het mooie is dat jongeren actief betrokken zijn. Zo kunnen we interventies ontwikkelen die beter aansluiten bij hun behoeften.’Eén van de dingen die het onderzoekscollectief doet, is het ontwikkelen van een wellbeing-app voor jongeren. ‘Na de zomer gaan we de testfase in, dat is heel leuk.’

Hoewel Simona dus pas net begonnen is, is ze al lang en breed uit de startblokken vertrokken. Sterker nog; ze is in volle vaart aan de slag.

Wil je meer weten over wat de onderzoeksgroep?

Gerelateerde artikelen